डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे धर्मविषयक विचार: वर्तमान परिप्रेक्ष आणि समकालीन संदर्भ

Abstract

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे भारतीय समाजातील एक महान विचारवंत, समाजसुधारक आणि द्रष्टा होते. त्यांनी धर्म, जातिवाद, आणि सामाजिक न्यायावर तीव्र विचार केले. हिंदू धर्माच्या तत्त्वज्ञानावर त्यांचा विरोध होता कारण त्यात अस्पृश्यता आणि जातिवाद जिवंत होते. त्यांनी हिंदू धर्माची निंदा केली आणि त्याला "जातिवादाचा धर्म" असे संबोधले. भारतीय समाजात शोषित आणि वंचित लोकांसाठी न्यायाच्या मागणीसाठी त्यांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला. बौद्ध धर्मातील समानता, बंधुत्व आणि अहिंसा या तत्त्वांचा स्वीकार करून त्यांनी समाजाच्या उन्नतीसाठी कार्य केले. आंबेडकर यांचे हिंदू धर्मावरील विचार कठोर होते. त्यांनी धर्माच्या माध्यमातून समाजातील असमानता आणि शोषणाच्या बाबींचा उलगडा केला. त्यांच्या मते, हिंदू धर्माने जातीव्यवस्था स्वीकारली आणि त्यावर आधारित शोषणाची संकल्पना विकसित केली. डॉ. आंबेडकर यांचे मत होते की, बौद्ध धर्मामध्ये समतेचे, बंधुत्वाचे आणि शांतीचे तत्त्व होते, जे शोषित वर्गांना दिले जाते. त्यामुळे त्यांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला आणि त्याचे प्रचार केले. डॉ. आंबेडकर यांचे विचार आजही समाजात लागू आहेत. आजच्या काळात देखील जातिवाद, धार्मिक भेदभाव आणि शोषणाच्या समस्यांचा सामना करावा लागतो. त्यांच्या शिकवणीचे महत्त्व आजही कायम आहे, आणि त्यांचे विचार भारतीय समाजाच्या उन्नतीसाठी एक आदर्श ठरतात. आंबेडकर यांचे बौद्ध धर्मावरील विचार, सामाजिक समतेची आणि सर्वांगीण विकासाची आवाहन करणारे आहेत.